Skip to content

3.7.1 四心

让我们从重心开始, 从高考的角度来看这是最重要的一个心.

💡 知识点 3.15

如图 3-78 所示,在 ABC\triangle ABC 中,三条中线 AE, CD, BF 的交点 G 叫重心.


图3-78

📦 框架 1.7-1

已知 G 为 ABC\triangle ABC 所在平面上一点,D, E, F 分别为 AB, BC, AC 的中点,如图 3-78 所示,则有如下框架图所示的结论:

🔑 查看解析与步骤

下面我们给出第一个式子的证明,其他都可以由这个得出.连接 EFEF ,因为 EFEF 为中位线,所以 EF=12ABEF = \frac{1}{2} AB ,即 AGGE=ABEF=2\frac{AG}{GE} = \frac{AB}{EF} = 2 ,亦即 AG=2GEAG = 2GE .同理 CG=2GD,BG=2GFCG = 2GD, BG = 2GF ,即 AGGE=BGGF=CGGD=21\frac{AG}{GE} = \frac{BG}{GF} = \frac{CG}{GD} = \frac{2}{1}

✍️ 例 3.79

(2023 浙江模考) 设 G 是 ABC\triangle ABC 的重心, 且 (56sinA)GA+(40sinB)GB+(35sinC)GC=0(56 \sin A) \overrightarrow{GA} + (40 \sin B) \overrightarrow{GB} + (35 \sin C) \overrightarrow{GC} = 0 , 则 B = ____.

🔑 查看解析与步骤

因为 G 是 ABC\triangle ABC 的重心, 所以 GA+GB+GC=0\overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC} = 0 . 根据题中条件可得 56sinA:40sinB:35sinC=1:1:156 \sin A : 40 \sin B : 35 \sin C = 1 : 1 : 1 , 即 sinA:sinB:sinC=5:7:8\sin A : \sin B : \sin C = 5 : 7 : 8 . 又由正弦定理可知 a:b:c=sinA:sinB:sinC=5:7:8a : b : c = \sin A : \sin B : \sin C = 5 : 7 : 8 . 设 a = 5k, b = 7k, c = 8k, 由余弦定理可得

cosB=a2+c2b22ac=25k2+64k249k22×5k8k=12.\cos B = \frac {a ^ {2} + c ^ {2} - b ^ {2}}{2 a c} = \frac {2 5 k ^ {2} + 6 4 k ^ {2} - 4 9 k ^ {2}}{2 \times 5 k \cdot 8 k} = \frac {1}{2}.

又因为 B(0,π)B \in (0, \pi) , 所以 B=π3B = \frac{\pi}{3} , 故填 B=π3B = \frac{\pi}{3} .

如果 GGABC\triangle ABC 的重心, 则 GA+GB+GC=0\overrightarrow{GA} + \overrightarrow{GB} + \overrightarrow{GC} = 0 , 这个是三角形重心最重要的标志! 如果在平面直角坐标系中, 设 A(x1,y1)A(x_1, y_1) , B(x2,y2)B(x_2, y_2) , C(x3,y3)C(x_3, y_3) , G(x,y)G(x, y) , 由

GA+GB+GC=0{x=x1+x2+x33y=y1+y2+y33,\overrightarrow {G A} + \overrightarrow {G B} + \overrightarrow {G C} = \mathbf {0} \Longrightarrow \left\{ \begin{array}{l l} x = \frac {x _ {1} + x _ {2} + x _ {3}}{3} \\ y = \frac {y _ {1} + y _ {2} + y _ {3}}{3} \end{array} \right.,

即重心坐标为 G(x1+x2+x33,y1+y2+y33)G\left(\frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}, \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3}\right) . 重心这个点的性质绝不仅仅局限于这个框架图, 见下面这个例子.

✍️ 例 3.80

ABC\triangle ABC 内存在一点 P,使 AP2+BP2+CP2\overrightarrow{AP^{2}} + \overrightarrow{BP^{2}} + \overrightarrow{CP^{2}} 取得最小值,则该点是 ABC\triangle ABC 的 ( ). A. 重心 B. 内心 C. 垂心 D. 外心

🔑 查看解析与步骤

在平面直角坐标系中, 设 A(x1,y1),B(x2,y2),C(x3,y3)A(x_{1},y_{1}), B(x_{2},y_{2}), C(x_{3},y_{3}) , 点 PP 的坐标为 (x,y)(x,y) , 令 S=AP2+BP2+CP2S = \overrightarrow{AP^2} + \overrightarrow{BP^2} + \overrightarrow{CP^2} , 则

S=3x2+3y22(x1+x2+x3)x2(y1+y2+y3)y+x12+x22+x32+y12+y22+y32S = 3 x ^ {2} + 3 y ^ {2} - 2 (x _ {1} + x _ {2} + x _ {3}) x - 2 (y _ {1} + y _ {2} + y _ {3}) y + x _ {1} ^ {2} + x _ {2} ^ {2} + x _ {3} ^ {2} + y _ {1} ^ {2} + y _ {2} ^ {2} + y _ {3} ^ {2}

配方后可得

S=3(xx1+x2+x33)2+3(yy1+y2+y33)2+S = 3 \left(x - \frac {x _ {1} + x _ {2} + x _ {3}}{3}\right) ^ {2} + 3 \left(y - \frac {y _ {1} + y _ {2} + y _ {3}}{3}\right) ^ {2} +13[(x1x2)2+(x2x3)2+(x1x3)2+(y1y2)2+(y2y3)2+(y1y3)2],\frac {1}{3} \left[ (x _ {1} - x _ {2}) ^ {2} + (x _ {2} - x _ {3}) ^ {2} + (x _ {1} - x _ {3}) ^ {2} + (y _ {1} - y _ {2}) ^ {2} + (y _ {2} - y _ {3}) ^ {2} + (y _ {1} - y _ {3}) ^ {2} \right],

可知当 x=x1+x2+x33x = \frac{x_1 + x_2 + x_3}{3}y=y1+y2+y33y = \frac{y_1 + y_2 + y_3}{3} 时有最小值, 此时点 PP 刚好为 ABC\triangle ABC 的重心. 故选 A.

在例3.80中我们通过建系, 利用坐标得出点 PP 到三角形三个顶点距离, 而得到的式子结构特征很明显, 这个点 PP 为三角形的重心时取得最小值. 由此我们可以得到三角形的重心到三角形的 3 个顶点的距离的平方和最小.

🎯 变式 3.80.1

(2022 全国模考) 过 ABC\triangle ABC 的重心 O 的直线 PQ 交 AC 于点 P, 交 BC 于点 Q, PC=34AC,QC=nBC\overrightarrow{PC} = \frac{3}{4}\overrightarrow{AC}, \overrightarrow{QC} = n\overrightarrow{BC} , 则 n 的值为 ____.

✍️ 例 3.81

已知 O 是平面上一定点, A, B, C 是平面上不共线的三个点, 动点 P 满足 OP=OA+λ(ABABsinB+ACACsinC)\overrightarrow{OP} = \overrightarrow{OA} + \lambda \left( \frac{\overrightarrow{AB}}{|\overrightarrow{AB}| \sin B} + \frac{\overrightarrow{AC}}{|\overrightarrow{AC}| \sin C} \right) , λ[0,+)\lambda \in [0, +\infty) , 则 P 的轨迹一定通过 ABC\triangle ABC 的 ( ).

A. 外心 B. 内心 C. 重心 D. 垂心

🔑 查看解析与步骤

由题意可得 AP=λ(ABABsinB+ACACsinC)\overrightarrow{AP} = \lambda \left( \frac{\overrightarrow{AB}}{|\overrightarrow{AB}|\sin B} + \frac{\overrightarrow{AC}}{|\overrightarrow{AC}|\sin C} \right) . 再由正弦定理可知 ABsinB=ACsinC|\overrightarrow{AB}| \sin B = |\overrightarrow{AC}| \sin C , 所以 AP=λABsinB(AB+AC)\overrightarrow{AP} = \frac{\lambda}{|\overrightarrow{AB}|\sin B} \left( \overrightarrow{AB} + \overrightarrow{AC} \right) . 设 BCBC 的中点为 DD , 所以 AP=2λABsinBAD\overrightarrow{AP} = \frac{2\lambda}{|\overrightarrow{AB}|\sin B}\overrightarrow{AD} , 则由平行四边形法则可知, 点 PPBCBC 的中线 ADAD 所在的射线上, 则 PP 的轨迹一定通过 ABC\triangle ABC 的重心, 故选 C.

🎯 变式 3.81.1

已知 O 是平面上一定点, A, B, C 是平面上不共线的三个点, 动点 P 满足 OP=OB+OC2+λAP\overrightarrow{OP} = \frac{\overrightarrow{OB} + \overrightarrow{OC}}{2} + \lambda \overrightarrow{AP} , 则 P 的轨迹一定通过 ABC\triangle ABC 的 ( ).

A. 内心 B. 外心 C. 垂心 D. 重心